به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، غلامرضا کاظمیان، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در مکاتبه با مدیرکل دفتر طرحریزی شهری و مدیران کل راه و شهرسازی استانهای سراسر کشور، دستورالعمل مشارکت عمومی در طرحهای جامع شهری را ابلاغ کرد.
در این مصوبه آمده است: شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ ضمن تاکید بر ضرورت مشارکت و عاملیت همه کنشگران و سهمداران توسعه شهری در تهیه و اجرای طرحهای جامع به منظور تقویت حس تعلق به شهر و به تبع آن افزایش تحققپذیری طرح، «دستورالعمل مشارکت عمومی در طرحهای جامع شهری» را در اجرای تکلیف ماده ۲۰ «آئیننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران محلی، ناحیهای، منطقهای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور» (مصوب ۱۲ دی ۱۳۷۸ هیئت وزیران) مبنی بر تهیه و ابلاغ دستورالعمل نحوه انجام نظرخواهی و اخذ نظرات مردم و شورای شهر و شهرداری به منظور جلب مشارکت بیشتر مردم و نهادهای محلی در حین تهیه و پس از تکمیل مطالعات طرحهای جامع شهری و همچنین تکلیف بند ۸ مصوبه مورخ ۴ مرداد ۱۴۰۰ شورایعالی پیرامون «تصویب پیشنهاد بازنگری درنگرش و روش تهیه طرح جامع شهر» در خصوص تدوین «دستورالعمل رویههای مشارکت در تهیه، بررسی، تصویب، اجرا و نظارت طرح» با رعایت آییننامه اجرایی ماده ۵۴ آئیننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران محلی، ناحیهای، منطقهای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور توسط معاونت شهرسازی و معماری و ارائه آن به شورایعالی جهت تصویب، تصویب کرد. این شورا، مقرر کرد، نسخه نهایی دستورالعمل یاد شده با رعایت ملاحظات زیر و پس از دریافت نظرات و پیشنهادات تکمیلی مکتوب اعضا (ظرف مدت یک هفته)، توسط دبیرخانه شورایعالی تدقیق و توسط دبیر شورایعالی ابلاغ شود.
-لازم است مبانی و اصول قانونی فرادست در خصوص الزامات و ویژگیهای مشارکت به دستورالعمل افزوده شود.
-ضمن تاکید بر طبقهبندی شهرها براساس الگوی مشارکتی ممکن و تعیین رویکرد و ابزارهای غالب مشارکت براساس طبقهبندی مذکور در فرایند تهیة طرحهای جامع شهری، لازم است الگوهای مشارکت در هر مورد تبیین شود. در این خصوص، ارائه تکنیک و روشهای خاص مشارکت خارج از اهداف دستورالعمل حاضر بوده و لازم است در هر طرح با توجه به ویژگیها و الزامات شهر هدف توسط مشاور طرح تعیین شود.
-فهرست ذینفعان و گروههای هدف دستورالعمل به صورت صریح و روشن مورد اشاره قرار گیرد.
-ضمن تایید اقدامات مورد اشاره در دستورالعمل در خصوص مدیریت تعارضهای احتمالی و شیوة تصمیمگیری در مواجهه با منافع متضاد، لازم است راهبردهای مدیریت این تعارضها صراحتاً ارایه شود.
-فرایند اعلام، دریافت و اعمال نظرات ذینفعان و گروههای هدف دستورالعمل در طرح جامع تبیین و ارائه شود.
ضمنا با عنایت به ضرورت تزریق رویکرد و نگاه مشارکتمحور و اثربخشی آن در نتایج طرحها و با توجه به شرایط، پتانسیلها و نیازهای برنامهریزی خاص تعدادی از شهرهای با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر و ضرورت توجه ویژه به این شهرها و ظرفیتهای موجود در نگرش و روش نوین (موضوع مصوبه مورخ ۴ مرداد ۱۴۰۰ شورایعالی) در جهت پاسخگویی به نیازهای مذکور، مقرر شد طرح توسعه و عمران (جامع) شهرهای ماسوله، سرعین، چرام، نوشآباد، نراق، بیستون، بشرویه، مهران و ماهان در قالب نگرش و روش نوین تهیه شده و مبتنی بر نتایج حاصله، در خصوص تسری مصوبه یاد شده به شهرهای با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر توسط دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران اتخاذ تصمیم شود.
بنابراین در اجرای تکلیف مقرر در مصوبه صدرالاشاره «دستورالعمل مشارکت عمومی در طرحهای جامع شهری» به شرح متن پیوست (در ۳ فصل و ۱۳ ماده به انضمام یک پیوست) ابلاغ میشود.
یادآور میشود؛
-این دستورالعمل با هدف تعیین الزامات قانونی مشارکت عمومی در فرآیند تهیه، بازنگری و تصویب طرحهای جامع شهری و ایجاد وحدت رویه در طراحی، اجرا و نظارت بر این فرآیند تدوین شده است و برای کلیة مراجع، دستگاهها، مشاوران و ذینفعان مرتبط، لازمالاجرا است.
-مفاد این دستورالعمل در تهیه یا بازنگری کلیة طرحهای جامع شهری مشمول نگرش و روش نوین، که توسط مشاوران ذیصلاح و با کارفرمایی دستگاههای اجرایی ذیربط انجام میشود، لازمالاجرا است.
-این دستورالعمل برای دورهای سهساله طراحی شده است و لازم است بر اساس ارزیابی عملکرد و بازخوردهای بهدستآمده مورد بازنگری قرار گیرد.
-بهمنظور تعیین سطح مناسب و قابل اعمال مشارکت در فرآیند تهیه طرحهای جامع شهری توسط کارفرما (اداره کل راه و شهرسازی)، لازم است شهرها پیش از آغاز فرایند، بر حسب پیچیدگی (پیچیدگی بالا تا پایین) از منظر ظرفیتهای جمعیتی، اجتماعی، نهادی و اهداف مشارکت ارزیابی و طبقهبندی شوند. این طبقهبندی مبنای تعیین الگو و شدت فعالیتهای مشارکتی در فرایند تهیه طرح و نیز ضریب پیچیدگی در پرداخت حقالزحمه در نظر گرفته میشود. شیوه و جزئیات این طبقهبندی در «شیوهنامه تعیین سطح مشارکت عمومی در طرح جامع و شاخصهای ارزیابی کیفیت مشارکت و پایش مستمر آن» توسط معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ابلاغ خواهد شد.
با توجه به جایگاه مشارکت به عنوان یکی از اصول و مبانی رویهای تهیه طرحهای جامع شهری با نگرش و روش نوین، خدمات این دستورالعمل در چارچوب حقالزحمه تهیه طرح جامع انجام خواهد شد. بر این اساس لازم است سهم و جایگاه مشارکت عمومی در حق الزحمه تهیه طرح جامع بر اساس سطح مشارکت و همچنین بر اساس پیچیدگی شهرها (از منظر ظرفیتهای جمعیتی، اجتماعی، نهادی و اهداف مشارکت) پیش از انعقاد قرارداد، مطابق با ضوابط قانونی مربوطه توسط کارفرما لحاظ شود.